–
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಕೇವಲ ಒಂದು ಉತ್ಸವವಲ್ಲ; ಅದು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ, ವೈಭವ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗೌರವದ ಪ್ರತೀಕ. ಅರಮನೆಯ ಗಾಂಭೀರ್ಯ, ಜಂಬೂಸವಾರಿ, ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ದಸರಾ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೊಸ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಬರುತ್ತದೆ.
ಈ ಬಾರಿ ದಸರಾ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆ ಮೂಡಿತ್ತು. ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯ ಬಿ.ಎಸ್. ಶಿವಣ್ಣ ಅವರು, ದಸರಾವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಇದು ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರವಾದ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲ; ಸಮಾಜದ ಆರೋಗ್ಯ, ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ದುಡಿಯುವ ಸಾವಿರಾರು ಪೌರಸೇನಾನಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಗೌರವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. ಗವಿಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ; ಆದರೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸಂದೇಶ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶ ಕೈತಪ್ಪಿದ ನೋವು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ.
ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನಾವು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಶುಚಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ಬಳಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಸಹಜ ಬದುಕಿನ ಹಿಂದೆ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸೈನಿಕರ ನಿರಂತರ ಶ್ರಮ ಅಡಗಿದೆ. ನಗರ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅವರು ಪೊರಕೆ ಹಿಡಿದು ಬೀದಿಗಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮಳೆ, ಬಿಸಿಲು, ಚಳಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಕಸ ತೆರವುಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಈ ಮೌನಸೇವಕರಿಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿನ ಗೌರವ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಂದು ಸಹ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ನಗರದ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಕೇವಲ ಆಡಳಿತದ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಪೌರಸೇನಾನಿಗಳ ಪರಿಶ್ರಮದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನು ನಾಡಹಬ್ಬದ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದರೆ, ಅದು ಸಮಾಜದ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬರುವ ಭಕ್ತರಿಗಾಗಿ ಬೀದಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವವರಿಗೂ ಸಮಾನ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ತಲುಪುತ್ತಿತ್ತು.
ದೇವರಿಗೆ ಹೂವು ಅರ್ಪಿಸುವ ಕೈಗಳಷ್ಟೇ, ಸಮಾಜದ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗಾಗಿ ಪೊರಕೆ ಹಿಡಿಯುವ ಕೈಗಳೂ ಪವಿತ್ರವೇ. ಮಹಿಳೆಯಾಗಲಿ, ಪುರುಷನಾಗಲಿ, ಒಬ್ಬ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸೈನಿಕರಿಂದ ದಸರಾ ಉದ್ಘಾಟನೆ ನಡೆದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಕಾಯಕದ ಘನತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದೇಶವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು, ಸಾಹಿತಿಗಳು, ರೈತರು, ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಾಧಕರು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಪರಂಪರೆಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿ ಈ ಬಾರಿ ಸಮಾಜದ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪೌರಸೇನಾನಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಸಾಧನೆಯ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾನವೀಯ ಆಯಾಮ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಸಾಧನೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಖ್ಯಾತಿಯಲ್ಲ. ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸಮಾಜದ ಬದುಕನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದೂ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯೇ. ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸೈನಿಕರ ಸೇವೆ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವದ್ದು.
ಸಮಾನತೆಯ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಮೈಸೂರು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಮೈಸೂರು ಮೇಯರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಘಟನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಅವಕಾಶ ಈ ಬಾರಿ ದಸರಾ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು.
ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು “ಪೌರಸೇನಾನಿಗಳು” ಅಥವಾ “ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸೈನಿಕರು” ಎಂದು ಗೌರವದಿಂದ ಕರೆಯುವುದು ಕೇವಲ ಪದಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಅವರ ಸೇವೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸಮಾಜ ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ. ಆದರೆ ಗೌರವಯುತ ಸಂಬೋಧನೆಯಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೆಲಸದ ವಾತಾವರಣ, ಅಗತ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಧನಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯ, ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ವೇತನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಬದುಕಿನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನೂ ಅವರಿಗೆ ಒದಗಿಸಬೇಕು.
ದಸರಾ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೆ ಯಾರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರ. ಆದರೆ ಆ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಯಾವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ್ದು. ಒಬ್ಬ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಗೌರವವಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ಸಾವಿರಾರು ಪೌರಸೇನಾನಿಗಳ ಆತ್ಮಗೌರವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಹೊಸ ಕನಸು ಮೂಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವ. ಇಂತಹ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸೈನಿಕರೊಬ್ಬರು ಉದ್ಘಾಟನೆ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದರೆ, ಕಾಯಕದ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯ ಕುರಿತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಸಂದೇಶ ಕೇವಲ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯಬಾರದು. ದಸರಾ ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಕಾಳಜಿ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು.
ನಾಡಹಬ್ಬದ ವೈಭವ ಅರಮನೆಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಿಲ್ಲ; ನಾಡಿನ ಜನರ ಪರಿಶ್ರಮದಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಜಂಬೂಸವಾರಿಯ ಹಿಂದೆ ದುಡಿಯುವ ಕೈಗಳಿವೆ. ನಗರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡುವ ಪೌರಸೇನಾನಿಗಳ ಶ್ರಮವಿದೆ. ರೈತರ ಬೆವರು, ಕಾರ್ಮಿಕರ ದುಡಿಮೆ, ಕಲಾವಿದರ ಸೃಜನಶೀಲತೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ದಸರಾದ ವೈಭವದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳು.
ಈ ಎಲ್ಲರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದಾಗಲೇ ನಾಡಹಬ್ಬವು ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಜನರ ಹಬ್ಬವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಸೈನಿಕರೊಬ್ಬರು ದಸರಾ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ್ದರೆ, ಅದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಿಗುವ ಗೌರವವಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ನಾಡಿನ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗಾಗಿ ಬೆವರು ಸುರಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೈಗೂ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಗೌರವವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಈ ಬಾರಿ ಆ ಅವಕಾಶ ಕೈತಪ್ಪಿದೆ. ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯಕಕ್ಕೆ ಕಿರೀಟ ತೊಡಿಸುವ, ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಗೌರವ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಜಾರಿಯಾಗಲಿ ಎಂಬ ಆಶಯ ಉಳಿದಿದೆ. ಪೊರಕೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗಳಿಗೂ ಅರಮನೆಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗೌರವದ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗುವ ದಿನವೇ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವ ದಿನವಾಗುತ್ತದೆ.
