“ಒಂದು ಮಾತು… ಒಂದು ಕಾಳಜಿ… ಒಂದು ಜೀವ”

“ಕತ್ತಲೆಯ ಕ್ಷಣ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ;

ಆದರೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆಶಾಕಿರಣವೂ ಬದುಕಿಗೆ ಹೊಸ ದಾರಿ ತೋರಿಸಬಲ್ಲದು.”

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರಂದು ವಿಶ್ವ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ, ಏಕಾಂತ, ನಿರಾಶೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿ ಒತ್ತಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕೆಲವರು ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಭರವಸೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕೇಳುವ ಕಿವಿ, ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ವೃತ್ತಿಪರ ನೆರವು ನೀಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ.
ಬದುಕು ಅಮೂಲ್ಯ
ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸುಖ–ದುಃಖ, ಗೆಲುವು–ಸೋಲು, ಏರುಪೇರು ಸಹಜ. ಇಂದು ಎದುರಾಗಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆ ನಾಳೆಯೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯಬಹುದು, ಆದರೆ ಕಳೆದುಹೋದ ಜೀವವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಜೀವನದ ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣದ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ, ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ಸಹಾಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಮೌನವನ್ನು ಮುರಿಯಬೇಕು
ಮಾನಸಿಕ ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎನ್ನುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ, ಅತಿಯಾದ ಏಕಾಂತ, ನಿರಂತರ ದುಃಖ, ನಿರಾಶೆಯ ಮಾತುಗಳು, ನಿದ್ರೆ ಅಥವಾ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ, ಎಲ್ಲರಿಂದ ದೂರವಾಗುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಸಹಾಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸೂಚನೆಗಳಾಗಿರಬಹುದು.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ,
“ಏನಾಗಿದೆ?” ಎಂದು ಕೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ
“ನಾನು ನಿನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳಲು ಇದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಮಾನವೀಯ.
ಒಬ್ಬರ ನೋವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ದೊಡ್ಡ ಭಾಷಣದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ನಿಮಿಷದ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಆತ್ಮೀಯ ಮಾತು ಸಾಕಾಗಬಹುದು.
ಕುಟುಂಬದ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು
ಕುಟುಂಬವೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೊದಲ ಭದ್ರತಾ ವಲಯ. ಮಕ್ಕಳ ಅಂಕಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಯುವಕರು ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದಾಗ, ಯಾರಾದರೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಂದಾಗ ಅವರನ್ನು ಗದರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
“ನೀನು ಸೋತಿಲ್ಲ; ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಠಿಣ ಹಂತ” ಎಂಬ ಮಾತು ಕೂಡ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡಬಹುದು.
ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು, ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯೆ ತಡೆಯದೆ ಕೇಳುವುದು, ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡದಿರುವುದು ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗ ಅವಮಾನಿಸದೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು ಪೋಷಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಮಕ್ಕಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾತ್ರ ಪಾಠಪುಸ್ತಕದ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷಕರು ಮಕ್ಕಳ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಅಂಕಗಳು, ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಒತ್ತಡದ ನಡುವೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ “ನಿನ್ನ ಮೌಲ್ಯ ಕೇವಲ ಅಂಕಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡಬೇಕು.
ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕುರಿತು ಮುಕ್ತ ಚರ್ಚೆ, ಸಲಹಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ತಜ್ಞರ ನೆರವಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು.
ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ನೋವಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದು ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ. ದೇಹಕ್ಕೆ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಬಂದಾಗ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವಂತೆ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಬಂದಾಗ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರ ನೆರವು ಪಡೆಯುವುದೂ ಸಹಜ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಕ್ರಮವೇ ಆಗಿದೆ.
ಯಾರಾದರೂ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅವರನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬಿಡದೆ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಅಥವಾ ಅರ್ಹ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕು.
ಯುವಜನತೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಸಂದೇಶ
ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆ ಅನೇಕ ಅವಕಾಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನೂ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಇತರರ ಯಶಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಪರೀಕ್ಷೆ–ಉದ್ಯೋಗದ ಒತ್ತಡ, ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ಕೆಲವರನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸಬಹುದು.
ಆದರೆ ನೆನಪಿರಲಿ:
ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ನಿಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನವಲ್ಲ.
ಒಂದು ಉದ್ಯೋಗದ ವಿಫಲತೆ ನಿಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ.
ಒಂದು ಸಂಬಂಧದ ಮುರಿತ ನಿಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ.
ಒಂದು ಕಠಿಣ ದಿನ ಎಂದಿಗೂ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲ.
ಮತ್ತೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು, ಹೊಸ ದಾರಿ ಹುಡುಕಲು ಮತ್ತು ಬದುಕನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಸಹಾಯ ಕೇಳುವುದು ಧೈರ್ಯ
ಸಮಸ್ಯೆ ಬಂದಾಗ “ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಬ್ಬನೇ/ಒಬ್ಬಳೇ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕು” ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಹಾಯ ಕೇಳುವುದು ಸೋಲಲ್ಲ; ಅದು ಬದುಕನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯ.
ಯಾರಾದರೂ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅನಿಸಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬಿಡದೆ, ತಕ್ಷಣ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ತುರ್ತು ಸೇವೆ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.
ಆಶೆಯ ದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸೋಣ
ವಿಶ್ವ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ದಿನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಆಚರಣೆಯಾಗಬಾರದು. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನವರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುವುದು, ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ಮಾತನಾಡುವುದು, ದುಃಖದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾತನ್ನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಕೇಳುವುದು, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ನೆರವಿನ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಾನವೀಯತೆಯ ಸಣ್ಣ ಆದರೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು.
ಬದುಕು ಅಮೂಲ್ಯ.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಮುಖ್ಯ.
ಯಾರ ನೋವನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು.
ಮೌನಕ್ಕಿಂತ ಮಾತು ಉತ್ತಮ.
ನಿರಾಶೆಗಿಂತ ಆಶೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
ಏಕಾಂತಕ್ಕಿಂತ ಮಾನವೀಯ ಸಂಬಂಧವೇ ಬಲವಾದ ಕವಚ.
ಈ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರಂದು ನಾವು ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡೋಣ:
“ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ…
ನಾನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ…
ನಾನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನೆರವಾಗುತ್ತೇನೆ…
ಒಂದು ಜೀವವೂ ನಿರಾಶೆಯ ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗದಂತೆ ಆಶೆಯ ದೀಪವಾಗುತ್ತೇನೆ.”
ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದರೂ — ಸಹಾಯ ಕೇಳಿ, ಮಾತನಾಡಿ, ಬದುಕನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ.
ಜಾಗೃತಿ ಸಂದೇಶ
“ಒಂದು ಮಾತು ಜೀವ ಉಳಿಸಬಹುದು;
ಒಂದು ಕಾಳಜಿ ಬದುಕಿಗೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥ ನೀಡಬಹುದು.”

ಲೇಖನ –
ಆಂಜನೇಯ ಮಟ್ಟೂರು
ಶಿಕ್ಷಕರು ಗಂಗಾವತಿ.