ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಮಹಾಶಿವ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
ದಾಂಡೇಲಿ: ಕವಳೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರೆಯ ನಿಮಿತ್ತ ಕವಳಾ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಸಂಭ್ರಮ. ಜೋಯಿಡಾ:ದಾಂಡೇಲಿ ಕಾಳಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಹೆಯು ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಹೆಯು ಜೋಯಿಡಾ ತಾಲೂಕಿನ ದಾಂಡೇಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮದ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು (ಒಂದುದಿನ ಮಾತ್ರ) ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಇದು ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಅರಣ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಈ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಕಾರಣ ಇತರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವಂತಿಲ್ಲ.
ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಈ ನಿಸರ್ಗ ನಿರ್ಮಿತ ಕವಳ ಗುಹೆಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಗುಹೆ ತುಂಬಾ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಹೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮನವಿದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಳ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಬಹುದು. ಸುಮಾರು 40 ಅಡಿಗಳ ಈ ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ 5 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಿವಲಿಂಗದ ಸುತ್ತ ಸಾಕಷ್ಟು ಜಾಗವಿದ್ದು, ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ 6-7 ಜನ ನಿಲ್ಲಬಹುದು. ಶಿವಲಿಂಗದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನೀವು ಗಣೇಶ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಿದ್ದೇಶ್ವರನನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ ನಾವು ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ನಿರ್ಗಮ ಬಿಂದುವಿನವರೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು. ಶಿವಲಿಂಗದಿಂದ ಗುಹೆಯ ನಿರ್ಗಮನವು ಸ್ವಲ್ಪ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ, ಸುಮಾರು 60 ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದೆ.ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ.
ಈ ಗುಹಾ ದೇವಾಲಯವು ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲು ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ, ನೀವು 300 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಏರಬಯಸಿದರೆ ನೀವು ಪಣಸೋಲಿಯಿಂದ (12 ಕಿಮೀ) ಬರಬಹುದು ಅಥವಾ ನೀವು ಸಾವಿರಾರು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಲು ಬಯಸಿದರೆ ನೀವು ಅಂಬಿಕಾನಗರದಿಂದ (8 ಕಿಮೀ) ಬರಬೇಕು.ಕವಳ ಗುಹೆಯು ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಒಳಗಿರುವುದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ವಾಹನವನ್ನು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಕೆಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಬಸ್ ಸೌಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಾಂಡೇಲಿ ಅರಣ್ಯದ ದಟ್ಟ ಕಾನನದಲ್ಲಿರುವ ಕವಳಾ ಗುಹೆಗಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಗುಹೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಭೂಮಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸುಮಾರು 5 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ವಯಂಭೂ ಶಿವಲಿಂಗ. ಇಲ್ಲಿನ ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಲಿನ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಸಮಯ ಭೂಗತ ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಕವಳಾ ಗುಹೆಯ ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ಕಥೆ:
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಗವಾನ್ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ತಮ್ಮ ವನವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಹಸಮಯ ಪ್ರವೇಶ: ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸುಮಾರು 375-400 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಇಳಿದು, ನಂತರ ಕಿರಿದಾದ, ಕತ್ತಲಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ತೆವಳುತ್ತಾ ಸಾಗಬೇಕು. ಇದು ಒಂದು ರೋಮಾಂಚಕ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಸ್ವಯಂಭೂ ಶಿವಲಿಂಗ: ಗುಹೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಆಳದಲ್ಲಿ
ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸುಮಾರು 4 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಶಿವಲಿಂಗವಿದೆ. ಇದರ ಮೇಲೆ ಗುಹೆಯ ಮೇಲ್ಪಾವಣಿಯಿಂದ ನೀರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹನಿಯುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ನೀರು ಹಾಲಿನಂತೆ ಇತ್ತು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.
ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ: ಇದು ಋಷಿಮುನಿಗಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ಕಂಪನಗಳ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ವರಿಗೂ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬದ ಹಾರ್ದಿಕ ಶುಭಾಶಯಗಳು
ಸಂಪಾದಕರು: ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ ಪೂಜೇರ (ಚನ್ನಮ್ಮನ ಕಿತ್ತೂರು)
