ಅಂಕಣಕಾರರು :: ಪ್ರಸನ್ನ ಹೊಳ್ಳ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ

ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ : ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವುದೆಂದರೆ ಅದು ಒಂದು ‘ಸರ್ವೈವಲ್ ಗೇಮ್’ನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಫೈನಲ್ ಹಂತಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದಂತೆ! ಇಲ್ಲಿ ಮಗು ‘ಅಮ್ಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ಮಳೆಯ ಅಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಸೈಲೆಂಟ್ ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತದೆ. ಹೊರಗಿನವರಿಗೆ ಮಲೆನಾಡು ಅಂದರೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಫೋಟೋಶೂಟ್ ತಾಣ, ಆದರೆ ನಮಗೆ ಅದು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನಡೆಯುವ ‘ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಎಕ್ಸಾಮ್’. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮರ, ಹಳ್ಳ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಳು ನಮಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ಗಳಿದ್ದಂತೆ.
ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಪಾಠ ಶುರುವಾಗುವುದು ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಒಲೆಯ ಹತ್ತಿರ. ನಗರದ ಮಕ್ಕಳು ‘ಇವಾಪರೇಷನ್’ ಬಗ್ಗೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಓದಿದರೆ, ನಾವು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಒಣಗಿಸಿದರೂ ಹಸಿಯಾಗಿಯೇ ಇರುವ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಲೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಹಗ್ಗಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ, ಅದು ಹಬೆಯಾಗಿ ಅರೆಬರೆ ಒಣಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ‘ಥರ್ಮೋಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್’ ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ. ಆ ಒಲೆಯ ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುತ್ತಾ ಬಟ್ಟೆ ಒಣಗಿಸುವುದು ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ಲ್ಯಾಬ್ ಸಂಶೋಧನೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲ! ಇನ್ನು ಕರೆಂಟ್ ಹೋದಾಗ ಮೇಣದಬತ್ತಿ ಹಚ್ಚಿ, ಅದರ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ನೆರಳು ಗೊಂಬೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಕೂರುವುದು ನಮಗೆ ಸಿಗುವ ಮೊದಲ ‘ವಿಶುವಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್’ ತರಬೇತಿ. ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೈಕೊಟ್ಟಾಗ ಶುರುವಾಗುವ ಹರಟೆಗಳಿವೆಯಲ್ಲ, ಅವು ಗೂಗಲ್ ಸರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ಸಿಗದ ಎಷ್ಟೋ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ.
ಇನ್ನು ಮಲೆನಾಡಿನ ಹವಾಮಾನ ವರದಿ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಗಿಂತಲೂ ವೇಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಬಿಸಿಲು ಜೋರಾಗಿದ್ದಾಗ ದೂರದ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೋಡ ಕವಿದು ಗುಡುಗಿನ ಸದ್ದು ಕೇಳಿದರೆ ಸಾಕು, ಮಲೆನಾಡಿಗ “ಬಟ್ಟೆ ಒಳಗೆ ಹಾಕು” ಎಂದು ಕಿರುಚುತ್ತಾನೆ ನೋಡಿ, ಅದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರೇಡಾರ್ಗಿಂತಲೂ ಅಕ್ಯುರೇಟ್! ಅಡಿಕೆ ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬರಿಗಾಲಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಯಾವ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ ಜಾರಿ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕುವ ನಮಗೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ‘ಫ್ರಿಕ್ಷನ್’ ಪಾಠ ಅಕ್ಷರಶಃ ರಕ್ತಗತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಲು ಜಾರಿ ಕೆಸರಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಾಗ ಸಿಗುವ ಆ ಅನುಭವ ಯಾವ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲೂ ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಇತ್ತೀಚೆಗಂತೂ ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡು ‘ಹೋಂ ಸ್ಟೇ’ಗಳ ಹಬ್ ಆಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ನಗರದಿಂದ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಗೋಳುಗಳು ದೊಡ್ಡ ‘ಅಡ್ವೆಂಚರ್’ ತರಹ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ಕೆಸರಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಅದನ್ನು ‘ಮಡ್ ಬಾತ್’ ಎಂದು ಸಂಭ್ರಮಿಸಿ ಸೆಲ್ಫಿ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಮಗೆ ಅಡಿಕೆ ಕೊಯ್ಯುವ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಿಗದೆ ಪೇಚಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಅಡಿಕೆ ಮರ ಏರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ‘ಗ್ರಾವಿಟಿ’ ಬಗ್ಗೆ ಸೋಜಿಗಪಡುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆಂಟ್ ಹೋಗಿ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ‘ಕ್ಯಾಂಡಲ್ ಲೈಟ್ ಡಿನ್ನರ್’ ಎಂದು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹೆಸರು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಪಾಪ, ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಗೊತ್ತು, ಆ ಕ್ಯಾಂಡಲ್ ಹಿಂದೆ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಜೊತೆ ನಾವು ಮಾಡುವ ‘ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್’ ಕಥೆ! ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು ‘ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ’ ನೋಡಿದಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಮಲೆನಾಡಿಗನಿಗೆ ಗಣಿತ ಪಾಠ ಸಿಗುವುದೇ ಅಡಿಕೆ ಮಾರ್ಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಅಥವಾ ಸಾಗರದ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ರೇಟ್ ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ ಬದಲಾಗುವಾಗ, ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈತ ಕೂಡ ಶೇರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಎಕ್ಸ್ಪರ್ಟ್ನಂತೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. “ರೇಟ್ ಏರುತ್ತಾ? ಇಳಿಯುತ್ತಾ?” ಎಂಬ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಾಡುವ ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಷನ್ ನೋಡಿದರೆ ಪೈಥಾಗೊರಸ್ ಕೂಡ ಪೇಚಾಡಬೇಕು. ಅಡಿಕೆ ಚೀಲ ಹೊರುವಾಗ ಬೆನ್ನು ಮೂಳೆ ಸವೆಯುವುದು ನಮಗೆ ಸಿಗುವ ‘ಅನ್ಯಾಟಮಿ’ ಪಾಠವಾದರೆ, ಹೋಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ಕೂತು ಚಹಾ ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ‘ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್’ ಕ್ಲಾಸ್. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಒಬ್ಬ ಅಘೋಷಿತ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕನೇ!
ನಮ್ಮೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳಂತೂ ‘ಮೋಟಾರ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್’ ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ಬೆಸ್ಟ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್. ಕೆಸರು ಗದ್ದೆಯಂತಿರುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಕ್ ಸ್ಕಿಡ್ ಆಗದಂತೆ, ಚಕ್ರ ಕೆಸರಲ್ಲಿ ಹೂತು ಹೋಗದಂತೆ ಓಡಿಸುವುದು ನಮಗೆ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕು. ಮಳೆ ಬರುವಾಗ ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಡೆ ಹಿಡಿದು, ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ ಅಥವಾ ಬೈಕ್ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಹಿಡಿದು, ಕೆಸರು ಹಾರಬಾರದೆಂದು ಕಾಲು ಮೇಲೆತ್ತಿ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಮಾಡುವುದು ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವದ ದೊಡ್ಡ ಸರ್ಕಸ್ನವರೂ ಸಲಾಮು ಹೊಡೆಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನಮಗೆ “ಬಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಏಳಬೇಕು, ಎದ್ದ ಮೇಲೆ ಓಡಬೇಕು” ಎಂಬ ಲೈಫ್ ಕೋಚಿಂಗ್ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಪಾಠವೂ ವಿಚಿತ್ರವೇ. ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಹಾವು ಬಂದಾಗಲೂ ಗಾಬರಿಯಾಗದೆ “ಬಾಪ್ಪಾ ಕೂತ್ಕೋ, ಆ ಕಡೆ ಹೋಗು” ಎಂದು ಕರೆಯುವಷ್ಟು ಧೈರ್ಯ ನಮಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಡಿಕೆ ಮರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿ ಇಳಿಯುವಾಗ ಸಿಗುವ ಆ ಎತ್ತರದ ನೋಟ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಯಾವ ದುಬೈನ ಬುರ್ಜ್ ಖಲೀಫಾಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲ. ಮಲೆನಾಡಿಗರಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಮರ-ಗಿಡಗಳಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರತಿಕ್ಷಣವೂ ‘ಅಪ್ಡೇಟ್’ ಆಗುವ ಒಂದು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಇದ್ದಂತೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅರಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನಮ್ಮನ್ನು ತನ್ನಂತೆ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಮಲೆನಾಡಿನ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ನಮಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಕಷಾಯ ಕುಡಿಯುವುದು ನಮಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಟಾನಿಕ್. ಹಾಗಾಗಿ, ಮಲೆನಾಡಿಗನಿಗೆ ಶಾಲೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತದಿದ್ದರೂ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ, ತೋಟದ ಏರಿ ಹತ್ತಿ ಇಳಿಯುವ ಜಾಣ್ಮೆ ಇದ್ದರೆ ಅವನು ಲೈಫ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವತ್ತೂ ‘ಫೇಲ್’ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ! ಈ ಕಾಡಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವ ಪಾಠಗಳು ಯಾವ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್ಗಳಲ್ಲೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಏಕೈಕ ಶಾಶ್ವತ ಗುರು.
”ನಗರದವರಿಗೆ ಮಳೆ ಎಂದರೆ ಮ್ಯೂಸಿಕ್,
ಆದರೆ ಮಲೆನಾಡಿಗನಿಗೆ ಮಳೆ ಎಂದರೆ
ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಅಡಿಕೆ ತೋಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್!”
